આજે એટલે કે, 21 ડિસેમ્બરના વર્ષનો સૌથી નાનો દિવસ છે. દર વર્ષે આ દિવસ બદલતો રહે છે. દર વર્ષે આ દિવસ બદલતો રહે છે, છેલ્લા વર્ષે આ દિવસ 22 ડિસેમ્બરના હતો. વર્ષના સૌથી આ નાના દિવસને વિન્ટર સોલ્સટિસ કહેવામાં આવે છે. શું છે તેની પાછળનું વિજ્ઞાન અને આ દિવસથી પહેલા અને બાદમાં શું-શું બદલાય છે. સૌ પ્રથમ તો સમજીએ કે, સોલ્સટિસ શું છે. આ એક લેટિન શબ્દ છે, જેનો અર્થ છે સૂરજનું સ્થિર થઈ જવું. ધરતી પોતાના અક્ષ પર ફરતા સૂરજ તરફ દિશા બદલતી રહે છે. એવામાં ધરતીનો જે ભાગ સૂરજના સંપર્કમાં આવે છે. તેને સોલ્સટિસ શબ્દ સાથે જોડી દેવામાં આવે છે.

દક્ષિણ આફ્રિકામાં આજથી ગરમીની શરૂઆત

ઉત્તરી ગોળાર્ધમાં આજનો દિવસ સૌથી નાનો છે. તેનો મતલબ છે કે, આ દિવસે ધરતીના આ ભાગમાં સૂરજ સૌથી ઓછા સમય માટે રહેશે. તો દક્ષિણી ગોળર્ધમાં આજે જ સૂરજ સૌથી વધારે મોડે સુધી રહેશે અને આ પ્રકારથી આ ભાગમાં આવનાર દેશ આજના દિવસે સૌથી મોટો દિવસ રહેશે. જેમ અર્જેટિના, ઓસ્ટ્રેલિયા અને દક્ષિણ આફ્રિકામાં આજથી ગરમીની શરૂઆત થઈ રહી છે.

ધરતીની પોઝિશન

તેનાથી એ સમજમાં આવે છે કે, આજનો દિવસ બે ભાગમાં અલગ-અલગ રીતથી દેખાઈ રહ્યું છે. સૌથી નાનો અને લાંબો. દિવસ નાનો હોય કે મોટો હોવાને કારણે ધરતીની પોઝિશન. અમારા ગ્રહ પણ બીજા બધા ગ્રહોની જેમ પોતાની ધરતી પર લગભગ 23.5 ડિગ્રી પર ઝુક્યો છે. આ પ્રકારે ઝુકીને પોતાની ધરી પર ચક્કર લગાવવાનું કારણ હોય છે કે, સૂરજની કિરણ કોઈ એક જગ્યાએ વધારે બીજી જગ્યાએ ઓછુ પડે છે. જે જગ્યાએ સૂરજની રોશની દૂર માટે આવે છે, ત્યાં દિવસ નાનો, જ્યારે વધારે રોશનીથી મોટો દિવસ હોય છે.

સૌરમંડળ આકાર લઈ રહ્યો હતો

ધરતી પોતાની ધરી પર એક ખાસ કોણ પર ઝુકેલી છે. ઘણી વખત એ સવાલ પણ આવતો રહે છે. વૈજ્ઞાનિકોને આ વિશે હાલમાં ખાસ જાણકારી નથી અને ન તો તેમને આ વિશે વધારે જાણ છે કે, જો આવુ નહી થાય તો શું થશે. CNN ની એક રિપોર્ટ પ્રમાણે વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે, જ્યારે સૌરમંડળ આકાર લઈ રહ્યો હતો, તે દરમિયાન ધરતીને કોઈ પિંડથી જોરદાર ટક્કર મળી અને ધરતી પોતાની ધરી પર તિરછી થઈ ગઈ.

રાજ્યોમાં અલગ-અલગ લાંબઈ હશે

હવે વાત કરીએ તો, ઉત્તરી ગોળર્ધની તો આ વર્ષના 6 મહીને સૂરજ તરફ ઝુકેલું રહે છે. તેનાથી સૂરજની સારી એવી રોશની આ સમય દરમિયાન આવી જાય છે અને આ મહીનાઓમાં ગરમી રહે છે. તો બાકી 6 મહીનામાં આ ક્ષેત્ર સૂરજથી દૂર થઈ જાય છે. ત્યારથી જ દિવસ નાનો થવા લાગે છે. દેશમાં આજે પણ વર્ષનો સૌથી નાનો દિવસ છે, પરંતુ આ સમયે બધા શહેર અને રાજ્યોમાં અલગ-અલગ લાંબઈ હશે. જેમ કોઈ શહેરમાં દિવસ કોઈ બીજા શહેરમાંથી એકાદ મિનિટ લાંબો પણ હોઈ શકે છે, પરંતુ કુલ મળીને આજનો દિવસ બાકી બધા દિવસોની સરખામણીમાં સૌથી નાનો રહેવાનો છે.

ભારતનું ઠંડીમાં કડકડવું બાકી

આપણી ભાષામા સમજીએ તો આજના દિવસે સૂર્ય કર્ક રેખાની તરફ ઉત્તરાયણથી દક્ષિણાયનની તરફથી પ્રવેશ કરે છે. આ દિવસથી ઠંડી વધવા લાગે છે. એટલે માનીને ચાલો કે, હજુ ઉત્તર ભારતનું ઠંડીમાં કડકડવું બાકી છે. આ દિવસથી કડકડતી ઠંડી પડશે અને બરફવર્ષા પણ થશે. બીજી તરફ વિન્ટર સોલ્સટિસની જેમ જ સમર સોલ્સટિસ પણ હોય છે. એટલે કે, વર્ષનો સૌથી લાંબો દિવસ. આ દિવસે રાત્રી સૌથી નાની છે. આ દિવસથી 20 થી 23 જૂનની વચ્ચે કોઈપણ દિવસ પડે છે. એક તરફ સમય પણ હોય છે, જેમાં દિવસ-રાત્રે બરાબર હોય છે. આ સમયે એક અથવા બે દિવસ ન થઈને 21 માર્ચથી 23 સપ્ટેમ્બરની વચ્ચે પડે છે. જ્યારે સૂરજ અને ચંદ્ર આસમાનમાં લગભગ બરાબર સમય માટે આવે છે.

નવી વસ્તુનું સ્વાગત દિવસ છે

જૂના સમયમાં આ દિવસના આધાર પર લોકો ઘણી વસ્તુ નક્કી કરે છે અને તહેવાર પણ આ પ્રકારથી મનાવવામાં આવે છે. આધ્યાત્મિક રીતે આ દિવસે નવી વસ્તુનું સ્વાગત દિવસ છે. વેલ્સ ભાષામાં આ દિવસને ‘Alban Arthan’ કહે છે, એટલે શરદીઓની રોશની. આ દિવસને બ્રિટેનના આ ભાગમાં મોટા તહેવાર રીતે મનાવે છે. માનવામાં આવે છે કે, આ દિવસ અને તેની સાથે જોડાયેલ તહેવાર માનવ ઈતિહાસના સૌથી જૂના તહેવારોમાંથી છે. રોમમાં પણ આ દિવસને સેલિબ્રેટ કરવાનું કલ્ચર છે. તેને Saturnalia કહે છે. એટલે શનિનો દિવસ, જેને રોમમાં પાકનો દેવતા માનવામાં આવે છે. તેનો સેલિબ્રેટન 17 ડિસેમ્બરથી શરૂ થઈને આગામી 7 દિવસ સુધી ચાલે છે.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here